H5 · sectie 1
De jaarrekening
Wat een onderneming moet neerleggen, en waarom dat openbaar gebeurt.
1. Wat is een jaarrekening?
Een jaarrekening is een formeel financieel jaarverslag van een onderneming. Het bevat de balans, de resultatenrekening, een toelichting, en voor grotere ondernemingen ook een sociale balans (info over personeel).
Vennootschappen zoals een BV of NV moeten elk jaar een jaarrekening opstellen en neerleggen bij de Nationale Bank van België. Eenmanszaken hoeven dat niet, zij houden een vereenvoudigde boekhouding bij voor eigen gebruik en voor de fiscus.
2. Waarom moet dat openbaar?
De jaarrekening is voor iedereen consulteerbaar op de website van de Nationale Bank. Dat lijkt vreemd (je financiële gegevens publiek maken) maar er is een goede reden voor. Een vennootschap heeft beperkte aansprakelijkheid: gaat ze failliet, dan zijn de schuldeisers alleen het ingebracht kapitaal kwijt, niet het privévermogen van de eigenaars. Als ruil voor die bescherming moet de vennootschap openheid van zaken geven aan iedereen die haar geld leent of haar levert.
3. Drie modellen
Niet elke onderneming legt evenveel info neer. De wet kent drie modellen:
- Micromodel: voor heel kleine vennootschappen. Beperkte balans en resultatenrekening, weinig detail.
- Verkort model: voor kleine vennootschappen. Iets meer detail.
- Volledig model: voor middelgrote en grote vennootschappen. Alles erop en eraan, inclusief sociale balans.
Welk model je moet gebruiken hangt af van drie criteria: omzet, balanstotaal en aantal werknemers. Overschrijd je twee van die drie criteria, dan moet je een groter model gebruiken.
4. Wie controleert?
Voor grote vennootschappen is een externe controle verplicht: een bedrijfsrevisor kijkt de jaarrekening na en geeft zijn oordeel. Voor kleine en micro-vennootschappen hoeft dat niet. De fiscus en de Nationale Bank doen wel hun eigen check.